مفاهیم کتاب

تاریک‌ساختگری و تبیین‌پذیری

Opacity and Explainability

۲ ارجاع مفهوم

تنظیم‌گری

AI Governance

۲ ارجاع مفهوم

رویکرد بخش‌محور

Sectoral Approach (US)

۱ ارجاع سند

توصیه‌نامهٔ UNESCO

UNESCO Recommendation

۱ ارجاع سند

واژه‌نامهٔ AAAS-NIST

AAAS-NIST Glossary

زبان مشترک اعتمادپذیری

Common Language of Trustworthiness

پردازش زبان طبیعی

Natural Language Processing

زبان مشترک سازمانی

AI Common Language (Organizational Glossary)

چرخهٔ حیات سامانهٔ AI

AI System Lifecycle

۳ ارجاع ویژگی

عدم قطعیت خروجی مدل

Model Output Uncertainty

خرید بدون صورت‌مسئله

Buying Without a Problem

سوگیری ذاتی مدل

Model Bias

۱ ارجاع ویژگی

تاریک‌ساختگی (جعبهٔ سیاه)

Black-Box Opacity

قاعدهٔ اصالت مورد کاربرد

Use-Case Primacy Rule

مالک پاسخ‌گو

Accountable Owner

۲ ارجاع سازمان

کمیتهٔ راهبری AI

AI Steering Committee

۱ ارجاع قالب پیاده‌سازی

نقشهٔ RACI

RACI Map

فهرست سامانه‌های AI سازمان

AI System Inventory

۲ ارجاع شاخص کلیدی عملکرد

پوشش توجیه

Justification Coverage

پوشش مالکیت

Ownership Coverage

یکدستی زبان

Language Consistency

انسان در مرکز سامانه‌های AI

Human-Centered AI Framing

پایش سامانه‌های AI

Monitoring of AI Systems

سند انتخاب و رد موارد کاربرد

Use-Case Selection and Rejection Document

تعریف هوش مصنوعی و زبان مشترک

AI Definition and Common Language

محدودیت‌های ذاتی مدل‌ها

Model Limitations

فهرست دارایی‌های AI

AI Asset Inventory

۷ ارجاع کنترل

تعریف و دامنهٔ مصوب

Approved Definition and Scope

ثبت مرحلهٔ چرخهٔ عمر

Lifecycle Phase Registration

سند محدودیت‌های شناخته‌شده

Known Limitations Document

۲ ارجاع فرایند

حاکمیت هوش مصنوعی

AI Governance

۲ ارجاع ویژگی

تاریک‌ساختگری

Opaque Construction (Tarak-sazgari)

۱ ارجاع نوع مدل

یادگیری ماشین

Machine Learning (ML)

۲ ارجاع نوع مدل

مدل‌های زبانی بزرگ

Large Language Models (LLM)

فناوری اطلاعات

CIO/CTO

امنیت اطلاعات

CISO

۲ ارجاع قالب پیاده‌سازی

فرم ثبت مورد کاربرد

AI Use Case Registration Form

زبان مشترک و فهرست دارایی هوش مصنوعی

Common Language and AI Asset Inventory

CIO یا معاون فناوری اطلاعات

CIO

الزام ثبت در فرایند تدارکات و تحویل نرم‌افزار

Asset Registration Requirement in Procurement

بازبینی فصلی

Quarterly Review

درصد دارایی‌های ثبت‌شده و دارای مالک

Percentage of Registered Assets with Owner

فاصلهٔ زمانی میان آغاز مورد کاربرد تا درج در فهرست

Time from Use Case Start to Listing

درصد پوشش بازبینی فصلی

Quarterly Review Coverage Percentage

نادیده‌گرفتن ابزارهای غیررسمی و سرویس‌های عمومی LLM

Overlooking Informal Tools and Public LLM Services

ثبت یک‌باره و رهاشدگی فهرست

One-time Registration and List Abandonment

مقاومت واحدها در اعلام دارایی

Business Unit Resistance to Declaring Assets

نقشهٔ مالکیت

Ownership Map

۱ ارجاع سند

سیاست تعاریف و دامنه

Definition and Scope Policy

صورت‌جلسهٔ تصویب

Approval Meeting Minutes

سطح ۱ (فهرست‌سازی)

Maturity Level 1 (Inventorying)

۱ ارجاع قالب پیاده‌سازی

فرم ثبت مورد کاربرد

Use Case Registration Form

بند قراردادی برای اطلاع‌رسانی قابلیت‌های AI تأمین‌کننده

Supplier AI Capability Notification Clause

تعریف AI و عناصر سامانه (انسان، داده، مدل، فرایند)

AI System Elements (human, data, model, process)

انتخاب درست مورد کاربرد

Use Case Selection

۱ ارجاع ویژگی

تاریک‌ساختگری و تبیین‌پذیری

Opacity and Explainability